Już w 1957 roku prowadzono w USA pierwsze badania naukowe nad możliwością
wykorzystania sztucznych satelitów Ziemi. Pierwotnie GPS (skrót z angielskiego Global Positioning System, czyli globalny
system nawigacyjny) został opracowany dla potrzeb nawigacji amerykańskich łodzi podwodnych,
aby dostarczać dokładnych informacji o czasie, położeniu i prędkości. W latach 1970 - 1980
służył celom wyłącznie wojskowym, a potem został udostępniony także cywilom, chociaż w tym
drugim przypadku z powodu celowego zagłuszania sygnału dokładność wynosiła 500 m. Z czasem
zagłuszanie zostało zmniejszone i błąd w wyznaczaniu wynosił już około 100 m. W nocy
z 1 na 2 maja 2000 roku rząd USA podjął decyzję o całkowitym wyłączeniu zagłuszania
(nie licząc nektórych terenów ogarniętych wojną i niestabilnych politycznie) i obecnie
standardowa dokładność GPS wynosi ok 10 m. Jednak armia amerykańska zachowała prawo do
wprowadzania zakłóceń nad terenami lokalnych konfliktów.
Praktycznie nie ma ograniczeń w wykorzystaniu GPS. Oczywiście przede
wszystkim system ten sprawdza się w nawigacji - zarówno lądowej, jak i powietrznej oraz
wodnej. Podróżny w każdej chwili, niezależnie od pogody i miejsca, przez 24 godziny na dobę,
może określić dokładne miejsce swego położenia i znaleźć najbliższą drogę do celu.
Ale to dopiero początek. Dzięki GPS można pilotować samochód za pomocą elektronicznych
map pokładowych, a także stosować skomplikowane rozwiązania logistyczne w transporcie
towarowym, ponieważ GPS ułatwia koordynację transportu (np. można zlokalizować kontener
z owocami i ustalić, kiedy przybędzie do hurtowni). Prowadzone są także badania nad skoordynowaniem
odbiornika GPS z autopilotem samolotowym, dzięki czemu nawet najtrudniejsze zadania pilota
(np. lądowanie przy zerowej widoczności) staną się możliwe do wykonania dla automatu.
GPS znajduje zastosowanie także w geodezji. Pozwala na budowanie sieci triangulacyjnej -
sieci trójkątów służących do wyznaczania współrzędnych geograficznych - i opisywania punktów na
obszarze całego globu, a nawet na międzykontynentalne łączenie tych sieci. Jednak dokładność
rzędu 10 m nie zadowala geodetów. Z myślą o nich opracowano DGPS (Differential GPS)
dokonujący pomiaru względnego. Zasada tego systemu polega na porównaniu współrzędnych znanego
punktu ze współrzędnymi wyświetlanymi w tym miejscu przez odbiornk GPS. W ten sposób otrzymujemy
tzw. wektor błędu, który należy uwzględniać przy następnych pomiarach. Ta metoda pozwala na
lokalizację punktów z dokładnością do kilku centymetrów.
Dość ciekawym zastosowaniem GPS są systemy zabezpieczeń samochodów
przed kradzieżą. Firma instalująca takie systemy umieszcza w samochodzie w sobie tylko znanym
miejscu nadajnik wysyłający dane na temat położenia, ustalone przez sprzężony z nim mały
i prosty odbiornik GPS. Dzięki temu policja lub inne służby są w stanie bardzo szybko ustalić
miejsce skradzionego pojazdu.
